Μπορεί η μεγάλη τηλεόρασή σας να διαθέτει εξαιρετική εικόνα και πλήθος έξυπνων λειτουργιών, αλλά αν θέλετε πραγματικά να μεταφέρετε την αίσθηση του κινηματογράφου στο σαλόνι σας, ο projector αποτελεί την καλύτερη λύση. Το ίδιο ισχύει αν πρόκειται να παρακολουθήσετε οποιοδήποτε γεγονός με μια μεγάλη παρέα όπως, για παράδειγμα, το παγκόσμιο κύπελλο ποδοσφαίρου. Αν λοιπόν η παρέα σας ξεπερνά σε αριθμό... το έτερον ήμισυ, τότε ίσως η τηλεόραση των 42’’ ή ακόμα και των 55’’ να φαίνεται μικρή. Τι πιο ωραίο λοιπόν από το να απολαύσετε το αγαπημένο σας περιεχόμενο σε 100, 150 ή και περισσότερες ίντσες. Ωστόσο, η επιλογή ενός projector δεν είναι εύκολη υπόθεση και υπάρχουν αρκετά σημεία που πρέπει να προσέξετε. Σε αυτά τα σημεία «ρίχνουμε φως» στη συνέχεια.
1. Τεχνολογία προβολής
Η αλήθεια είναι ότι η τεχνολογία προβολής μπορεί να σας προκαλέσει σύγχυση στην επιλογή ενός projector καθώς θα ακούσετε αρκετούς όρους. Ωστόσο, οι κύριες τεχνολογίες που έχουν επικρατήσει είναι η LCD και η DLP, αλλά και τα «παρακλάδια» της πρώτης, 3LCD και LCoS (θα τη βρείτε και με ονομασίες όπως D-ILA, SXRD ή Aisys ανάλογα με τον κατασκευαστή). Επίσης, πολλές φορές ως τεχνολογία αναφέρεται και η LED, αλλά αυτό δεν είναι σωστό, καθώς ουσιαστικά πρόκειται για ένα είδος φωτισμού που συναντάμε σε κάποιους DLP projectors. Αυτή τη στιγμή λοιπόν, οι τεχνολογίες που κυριαρχούν στους home cinema projectors είναι οι DLP, 3LCD και LCoS, κάθε μία με τα δικά της πλεονεκτήματα.
Oι κύριες τεχνολογίες προβολής που έχουν επικρατήσει είναι η LCD και η DLP, αλλά και τα «παρακλάδια» της πρώτης, 3LCD και LCoS.
Ξεκινώντας από την DLP (Digital Light Processing), οι projectors της τεχνολογίας αυτής προσφέρουν βαθύ μαύρο και υψηλή αντίθεση. Η εικόνα τους δεν υποφέρει από κακή ευθυγράμμιση των χρωμάτων, κάτι που συναντάται στους LCD projectors και απαιτεί ρυθμίσεις, ενώ χρειάζονται και λιγότερη συντήρηση αφού το chip προστατεύεται από τη σκόνη και δεν επιτρέπει στίγματα στην εικόνα. Συνήθως, η λάμπα τους έχει μεγαλύτερη διάρκεια ζωής οπότε και προτιμούνται σε έντονη χρήση (ειδικά αν χρησιμοποιούν λάμπα LED). Από την άλλη, κάποιοι φθηνότεροι DLP projectors είναι πιθανό να παρουσιάσουν μικρές αλλοιώσεις στην εικόνα. Ωστόσο, ένα από τα πιο σημαντικά μειονεκτήματα της κατηγορίας είναι η αδυναμία των περισσότερων μοντέλων να υποστηρίξουν τις λειτουργίες zoom lenses ή lens shift. Αυτό σημαίνει πως δε μπορείτε απλά να τοποθετήσετε κάπου τη συσκευή και μετά να ρυθμίσετε την οθόνη με απλό τρόπο, αλλά θα πρέπει να την τοποθετήσετε σε συγκεκριμένο σημείο ανάλογα με την προβαλλόμενη εικόνα. Ως συνέπεια αυτού, οι DLP projectors τοποθετούνται σε μικρότερους χώρους και σε συγκεκριμένο σημείο χωρίς συχνές αλλαγές θέσεις.
Η τεχνολογία LCD (Liquid Crystal Display), και ειδικότερα η 3LCD, προσφέρει εικόνα με υψηλό κορεσμό χρωμάτων και μεγάλη ευκρίνεια που σας δίνει τη δυνατότητα να διακρίνετε λεπτομέρειες. Οι projectors της κατηγορίας αυτής διαθέτουν υψηλή φωτεινότητα και υποστηρίζουν λειτουργίες zoom lenses ή lens shift που διευκολύνουν σημαντικά την τοποθέτησή τους και επιτρέπουν τη συχνή αλλαγή θέσης προβολής. Επιπλέον, οι προβολείς της τεχνολογίας αυτής ενδείκνυνται για μεγάλους χώρους. Από τα πιο σημαντικά πλεονεκτήματα όμως των LCD projectors είναι η προσιτή τιμή τους σε σχέση με τους αντίστοιχους DLP. Από την άλλη, είναι συνήθως ογκωδέστεροι και, σε γενικές γραμμές, η λάμπα τους δεν έχει μεγάλη διάρκεια ζωής, κάτι που περιορίζει τη συχνή χρήση τους. Επίσης, δε διαθέτουν τα επίπεδα μαύρου ενός DLP projector και υποφέρουν από τα γνωστά «καμένα» pixels και τη σκόνη.
Οι projectors τεχνολογίας 3LCD διαθέτουν υψηλή φωτεινότητα και υποστηρίζουν λειτουργίες zoom lenses ή lens shift που διευκολύνουν σημαντικά την τοποθέτησή τους και επιτρέπουν τη συχνή αλλαγή θέσης προβολής.
Η τεχνολογία LCoS (Liquid Crystal over Silicon) ακολουθεί τη λειτουργία της 3LCD όπου το φως διαιρείται σε τρεις ακτίνες αλλά χρησιμοποιεί ανακλαστικό πάνελ όπως στην τεχνολογία DLP. Αυτό σημαίνει πως η συγκεκριμένη τεχνολογία είναι ουσιαστικά ένας συνδυασμός των δύο τεχνολογιών ώστε να διαθέτει όσο το δυνατό περισσότερα πλεονεκτήματα. Σε γενικές γραμμές, οι LCoS projectors προσφέρουν εξαιρετική ποιότητα εικόνας με ζωντανά χρώματα και μηδενικές αλλοιώσεις. Είναι πιο ακριβοί και αρχίζουν να γίνονται ανταγωνιστικοί μόνο σε υψηλές αναλύσεις (π.χ. Full HD), ενώ η διάρκεια ζωής της λάμπας ποικίλει.
Όπως ήδη αναφέραμε, ο όρος «LED» αναφέρεται στην πηγή φωτισμού, δεν αποτελεί ξεχωριστή τεχνολογία και συναντάται σε κάποιους DLP projectors. Φυσικά, τα βασικά πλεονεκτήματα της κατηγορίας αυτής προέρχονται από τα ίδια τα πλεονεκτήματα του φωτισμού LED. Η διάρκεια ζωής της λάμπας ξεπερνά τις 20.000 ώρες όταν οι συμβατικές λάμπες προσφέρουν κάτω από 5.000 ώρες κατά μέσο όρο. Επίσης, δεν απαιτούνται ισχυρά και ογκώδη συστήματα ψύξης, γεγονός που επιτρέπει στους εν λόγω projectors να διαθέτουν περιορισμένες διαστάσεις. Αν λοιπόν δείτε κάποιο projector να κατατάσσεται στην κατηγορία «pico», είναι βέβαιο ότι διαθέτει λάμπα LED. Ένα ακόμα στοιχείο που διαφοροποιεί τους LED από τους συμβατικούς DLP projectors είναι η έλλειψη χρωματικού τροχού, ενός βασικού στοιχείου για την παραγωγή των χρωμάτων στους DLP. Αυτό συμβαίνει επειδή ο φωτισμός LED είναι ικανός από μόνος του να παράγει τα απαιτούμενα χρώματα. Η έλλειψη του χρωματικού τροχού έχει ως αποτέλεσμα μία σημαντική μείωση στο θόρυβο του projector.
2. Φωτεινότητα
Πρόκειται για έναν παράγοντα που πρέπει να ληφθεί υπόψη, αλλά όχι τόσο σοβαρά όσο αναφέρουν οι κατασκευαστές. Αυτό συμβαίνει γιατί σε κάποια μοντέλα η τιμή της φωτεινότητας που μετριέται σε ANSI lumens ενσωματώνει λειτουργίες βελτιστοποίησης του βίντεο, ενώ σε κάποια άλλα όχι. Οπότε, μη σας φανεί καθόλου παράξενο αν ένας projector με 900 ANSI lumens είναι πιο φωτεινός από ένα μοντέλο με 1500 ANSI lumens. Ωστόσο, επειδή δε μπορούμε να παραβλέψουμε τη σημασία του συγκεκριμένου παράγοντα, αξίζει να αναφέρουμε ότι οι home cinema projectors ξεκινούν από 1.000 lumens και ξεπερνούν τα 2.500. Εδώ όμως υπάρχουν και ακόμα δύο σημεία-κλειδιά που πρέπει να προσέξετε: ο φωτισμός του χώρου και η επιφάνεια προβολής.
Αν πρόκειται να τοποθετήσετε τον projector σε ένα εντελώς σκοτεινό δωμάτιο μπορείτε να κινηθείτε στο κάτω όριο των 1.000 lumens, αλλά θα είναι καλύτερα να «βολιδοσκοπήσετε» μοντέλα των 1.500 lumens που είναι και περισσότερα. Αν θέλετε να μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τη συσκευή με το φως του χώρου, τότε κινηθείτε πιο ψηλά, γύρω στα 2.500 lumens. Φυσικά, οι αριθμοί που δίνουμε αναφέρονται σε χώρους σπιτιού ή μικρές αίθουσες, οπότε αν σκοπεύετε να τοποθετήσετε τη συσκευή σε μεγαλύτερους χώρους τα περισσότερα lumens είναι απαραίτητα. Κάτι που επίσης επηρεάζει σημαντικά τη φωτεινότητα που φτάνει στο θεατή είναι η επιφάνεια προβολής. Αν και θα αναφερθούμε στη συνέχεια για αυτή, ο ρόλος της είναι τόσο σημαντικός που μπορεί να κάνει ένα λιγότερο φωτεινό projector (σε ANSI lumens) να δείχνει στο θεατή πιο φωτεινός από έναν άλλο. Για το λόγο αυτό, πέρα από τα ANSI lumens που δηλώνουν τη φωτεινότητα που παράγει ο ίδιος ο projector, υπάρχει και η τιμή του foot-Lamberts (fL) που δηλώνει το συνολικό φως που φτάνει στο θεατή προσμετρώντας και το gain (μονάδα μέτρησης αντανάκλασης της επιφάνειας της οθόνης) και, όπως καταλαβαίνετε, έχει περισσότερη σημασία. Φυσικά, επειδή η επιφάνεια της οθόνης είναι τελείως ξεχωριστή αγορά από τον projector, η τιμή του fL δεν εμφανίζεται από κανένα κατασκευαστή, αλλά αποτελεί αντικείμενο μετρήσεων.
Αν θέλετε να μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τον projector με φως από τον περιβάλλοντα χώρο, προτιμήστε μοντέλα με φωτεινότητα γύρω στα 2.500 lumens.
Άξιος αναφοράς είναι ο διαφορετικός τρόπος μέτρησης της φωτεινότητας που χρησιμοποιεί η Epson. Η συγκεκριμένη εταιρεία υποστηρίζει πολύ σωστά ότι η απόδοση του λευκού φωτισμού δεν αντικατοπτρίζει αυτό που λαμβάνει ο θεατής ως φωτεινότητα (είναι σαν να βλέπετε διαρκώς μια λευκή εικόνα) και έτσι μετρά την απόδοση του έγχρωμου φωτισμού (CLO, Color Light Output). Αν αυτή η τιμή είναι υψηλή, τότε σημαίνει πως θα έχετε τη φωτεινότητα που πρέπει ανεξάρτητα του περιεχομένου. Μάλιστα, η διαφορά μεταξύ της απόδοσης του λευκού και του έγχρωμου φωτισμού μπορεί να είναι πολύ μεγάλη. Για παράδειγμα, ένας projector με απόδοση λευκού φωτισμού των 2.700 lumens μπορεί να διαθέτει απόδοση έγχρωμου φωτισμού μόλις των 700 lumens. Αυτός ο projector δεν έχει καμία σχέση με κάποιον που διαθέτει απόδοση λευκού ή έγχρωμου φωτισμού στα 2.700 lumens. Η Epson χρησιμοποιεί αυτόν τον τρόπο μέτρησης στα μοντέλα 3LCD και αναγράφει κοινή τιμή για τις δύο αποδόσεις φωτισμού. Περισσότερα σχετικά με το CLO μπορείτε να διαβάσετε εδώ:
http://www.epson.gr/gr/el/viewcon/corporatesite/cms/index/10386/ .
3. Αντίθεση
Ο λόγος αντίθεσης είναι η διαφορά φωτεινότητας μεταξύ του πιο φωτεινού λευκού και του πιο σκούρου μαύρου. Για παράδειγμα, ο λόγος αντίθεσης 1000:1 σημαίνει ότι το πιο φωτεινό λευκό είναι 1000 φορές πιο φωτεινό από το πιο σκούρο μαύρο. Στους home cinema projectors, ο συγκεκριμένος παράγοντας είναι από τους πιο σημαντικούς και έχει μεγαλύτερο «βάρος» ακόμα και από τη φωτεινότητα. Θεωρητικά, όσο πιο μεγάλη είναι η τιμή του λόγου αντίθεσης, τόσο βαθύτερο και το μαύρο της οθόνης. Αυτό σημαίνει πως οι σκιές είναι πιο διακριτές, δίνοντας βάθος και ζωντάνια στη σκηνή που παρακολουθείτε.
Όμως, και στην περίπτωση της αντίθεσης, θα συναντήσετε δυσκολίες στη σύγκριση μοντέλων καθώς οι κατασκευαστές δεν ακολουθούν ένα συγκεκριμένο τρόπο μέτρησης και αναγραφής στα τεχνικά χαρακτηριστικά. Έτσι, θα συναντήσετε τους όρους «static contrast ratio» και «dynamic contrast ratio» που είναι τελείως διαφορετικά μεταξύ τους, με το static να ανταποκρίνεται καλύτερα στην πραγματικότητα. Επίσης, θα συναντήσετε τους όρους «on/off contrast» και «ANSI contrast», με το ANSI να είναι λίγο πιο ακριβές. Όπως και να ‘χει, σε μια σύγκριση μοντέλων φροντίστε να συγκρίνετε μεταξύ όμοιων όρων.
4. Ανάλυση
Ότι ισχύει για τις τηλεοράσεις, ισχύει και για τους projectors: μεγαλύτερη ανάλυση ίσον περισσότερα pixels, ίσον πιο ευκρινής εικόνα (αρκεί και το περιεχόμενο να είναι υψηλής ανάλυσης). Όπως καταλαβαίνετε, πρόκειται για έναν σημαντικό παράγοντα στην επιλογή συσκευής. Φυσικά, όσο μεγαλύτερη η ανάλυση, τόσο πιο ακριβή και η συσκευή, οπότε θα πρέπει να επιλέξετε με βάση το περιεχόμενο που παρακολουθείτε και το χώρο που διαθέτετε. Αν και οι αναλύσεις που υπάρχουν γενικότερα στους projectors είναι αρκετές, στους home cinema θα συναντήσετε κυρίως τρεις:
- 1280x720: Οι projectors αυτή της ανάλυσης είναι οι πιο προσιτοί και μπορείτε να τους βρείτε σε τιμές που ξεκινούν λίγο πάνω από τα €500. Είναι ιδανικοί αν παρακολουθείτε περιεχόμενο ανάλυσης 720p, DVD ή κατώτερης ποιότητας, διαθέτοντας λόγο πλευρών 16:9. Το αποτέλεσμα είναι πολύ καλό ακόμα και σε περιεχόμενο 1080p, οπότε αν δεν είστε ιδιαίτερα απαιτητικός και δε θέλετε να βάλετε βαθιά το χέρι στην τσέπη επιλέξτε ένα μοντέλο αυτής της κατηγορίας.
Οι projectors ανάλυσης 1280x720 είναι ιδανικοί αν παρακολουθείτε περιεχόμενο ανάλυσης 720p, DVD ή κατώτερης ποιότητας, διαθέτοντας λόγο πλευρών 16:9 και προσιτή τιμή.
- 1280x800: Πρόκειται για μια ανάλυση που μπορεί να ικανοποιήσει τόσο αυτούς που παρακολουθούν ταινίες 720p, όσο και αυτούς που θέλουν να προβάλλουν την οθόνη του υπολογιστή με αναλύσεις XGA (1024x768) ή WXGA (1280x800). Το μόνο «μειονέκτημα» είναι ότι επειδή ο λόγος πλευρών είναι 16:10, στις ταινίες 16:9 εμφανίζονται μικρές οριζόντιες μπάρες πάνω και κάτω από την οθόνη. Αν λοιπόν, πέρα από τις ταινίες, πρόκειται να σερφάρετε και στο Internet μέσα από την οθόνη του projector, αυτή είναι η επιλογή σας καθώς από πλευράς κόστους είναι στο ίδιο επίπεδο με τους projectors ανάλυσης 1280x720.
- 1920x1080: Η επιλογή των απαιτητικών που διαθέτουν συλλογή από ταινίες Blu-ray και γενικότερα περιεχόμενο σε αυτή την ανάλυση. Αντίθετα με τους projectors ανάλυσης 1280x720, όταν παίζετε περιεχόμενο Full HD σε έναν projector 1920x1080 δε χρειάζεται να γίνει κάποιο scaling και το αποτέλεσμα διαθέτει εξαιρετική ευκρίνεια, χωρίς ορατά pixels. Φυσικά, οι projectors αυτής της ανάλυσης είναι και οι πιο ακριβοί. Αν και θα τους βρείτε να ξεκινούν σε τιμές γύρω στα €900, είναι καλύτερα να υπολογίζετε περισσότερα από €1.000 για ένα ικανοποιητικό μοντέλο. Αξίζει να σημειώσουμε ότι κάποιοι projectors διαθέτουν τεχνολογίες (όπως η Super Resolution της Epson) που βελτιστοποιεί την αναπαραγωγή περιεχομένου χαμηλής ανάλυσης (από το web) σε ανάλυση Full HD.
Εκτός από αυτές τις τρεις αναλύσεις, υπάρχει και η νεότερη ανάλυση 4Κ ή Ultra HD με τα pixels να ανέρχονται σε 4096x2160 ή 3840x2160, δηλαδή 4 φορές περισσότερα pixels από την ανάλυση Full HD. Ωστόσο, τα διαθέσιμα μοντέλα είναι περιορισμένα και πανάκριβα.
5. Συνδεσιμότητα
Η πιο βασική θύρα για έναν home cinema projector είναι η HDMI. Θα βρείτε επίσης και κάποιες θύρες αναλογικές για να συνδέσετε αναλογικές πηγές εικόνας ή υπολογιστή, ενώ υπάρχουν και κάποιοι “multimedia” projectors που διαθέτουν εξόδους ήχου (αναλογική και ψηφιακή) και παίζουν περιεχόμενο απ’ ευθείας από αποθηκευτικές συσκευές USB.
Αν ο projector πρόκειται να τοποθετηθεί μακριά από τις πηγές εικόνας ή τον υπολογιστή, σκεφτείτε την αγορά μιας συσκευής με δυνατότητα δικτύωσης. Στην αγορά υπάρχουν μοντέλα με θύρα Ethernet ή Wi-Fi που διευκολύνουν τη σύνδεση και αναπαραγωγή περιεχομένου από άλλες συσκευές. Oι νεότεροι projectors διαθέτουν ακόμα και τεχνολογία MHL, για αναπαραγωγή περιεχομένου από smartphone μέσω HDMI και ταυτόχρονη φόρτιση της συσκευής.
6. Τοποθέτηση
Ένας σημαντικός όρος στην τοποθέτηση του projector είναι το “throw distance”, δηλαδή η απόσταση του projector από την επιφάνεια προβολής. Πρόκειται για μία τιμή που συνήθως αναγράφεται στα χαρακτηριστικά του projector και η οποία θα σας βοηθήσει να καταλάβετε αν κάποιος projector ταιριάζει για το χώρο σας και μπορεί να σας δώσει το μέγεθος εικόνας που επιθυμείτε. Για να μη μπλέκετε με λεπτομέρειες, μπορείτε να βρείτε online εργαλεία που κάνουν όλους τους απαραίτητους υπολογισμούς. Ένα από αυτά είναι το εξαιρετικό
Throw Distance Calculator της Epson.
Υπάρχουν online εργαλεία που κάνουν όλους τους υπολογισμούς για να διευκολύνουν την τοποθέτηση στο χώρο σας ώστε να έχετε το μέγεθος εικόνας που επιθυμείτε.
Οι projectors διαθέτουν επίσης κάποια χαρακτηριστικά που διευκολύνουν σημαντικά τη ρύθμιση της εικόνας, ειδικά όταν προβάλλουν υπό γωνία ώστε να μην εμφανίζουν την εικόνα παραμορφωμένη. Αναζητήστε χαρακτηριστικά όπως τη διόρθωση οριζόντιου και κάθετου keystone (είτε αυτόματα, είτε χειροκίνητα), το lens shift, το zoom, κ.ά., καθώς θα κάνουν παιχνίδι την τοποθέτηση του projector.
7. Οθόνη προβολής
Αν δεν το γνωρίζετε, η οθόνη προβολής, δηλαδή η επιφάνεια στην οποία προβάλλεται η εικόνα που παράγει ο projector, είναι πολύ σημαντική. Για ένα home cinema projector θα πρέπει να φροντίσετε η επιφάνεια να έχει λόγο πλευρών 16:9. Υπάρχουν διάφορα είδη ανάλογα με το υλικό και το χρώμα, ενώ υπάρχουν και ειδικές βαφές με τις οποίες μπορείτε να βάψετε έναν τοίχο (αν δεν σας ενδιαφέρει η δυνατότητα μεταφοράς).
Αν δεν σας ενδιαφέρει να μεταφέρετε την επιφάνεια προβολής και τα οικονομικά σας το επιτρέπουν, προτιμήστε μία επιφάνεια που ξεδιπλώνει από το ταβάνι μέσω ηλεκτρικού μηχανισμού.
Όσον αφορά τη στήριξη της επιφάνειας προβολής, αν θέλετε να μεταφέρετε την οθόνη σκεφτείτε την περίπτωση ενός τρίποδου. Αν δεν σας ενδιαφέρει να τη μεταφέρετε και τα οικονομικά σας το επιτρέπουν, προτιμήστε μία επιφάνεια που ξεδιπλώνει από το ταβάνι μέσω ηλεκτρικού μηχανισμού.
Ένας παράγοντας στον οποίο πρέπει να δώσετε ιδιαίτερη σημασία όταν επιλέγετε επιφάνεια προβολής είναι το gain. Πρόκειται για το κέρδος που έχετε σε φωτεινότητα όταν η εικόνα ανακλάται στην επιφάνεια προβολής. Με την τιμή 1 να σημαίνει ότι η φωτεινότητα που ανακλάται είναι ίση με αυτή που φτάνει στην επιφάνεια, φροντίστε το gain της επιφάνειας ανάλογα με το πόσο μεγάλη είναι η φωτεινότητα του projector. Αν ο projector διαθέτει χαμηλή φωτεινότητα, φροντίστε το gain να είναι μεγαλύτερο του 1 (π.χ. 1,5) ώστε να την ενισχύσετε.