Σχεδόν κάθε πτυχή των ανθρώπινων δημιουργιών - είτε πρόκειται για γλώσσα επικοινωνίας, είτε για μέγεθος παπουτσιού, είδος λαμπτήρα κ.λπ., - είναι έτσι τυποποιημένη για να εξασφαλίζεται η συμβατότητα. Στον κόσμο της τεχνολογίας, για παράδειγμα, αυτή η «τυποποίηση» ονομάζεται πρότυπο (ή format). Μπορεί να είναι πρότυπο σύνδεσης (π.χ. USB), πρότυπο ήχου, πρότυπο βίντεο κ.ά. Έτσι, όταν μιλάμε για το πιο δημοφιλές πρότυπο σε ό,τι αφορά τα πρότυπα εικόνας, το JPEG είναι ένα από τα κορυφαία formats μαζί με το PNG και το GIF, αλλά σύντομα θα αντικατασταθούν από ένα άγνωστο και νεοφερμένο πρότυπο που ονομάζεται HEIF.
Τι ακριβώς προσφέρει το HEIF και γιατί διαφέρει από τα άλλα δημοφιλή πρότυπα εικόνας;
Η σύντομη ιστορία του JPEG
Το JPEG είναι μια παλιά μορφή αρχείου εικόνας που εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του ‘90, πριν από περίπου 25 χρόνια δηλαδή. Αυτό είναι ένα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα στον κόσμο της τεχνολογίας. Ωστόσο, ένας από τους λόγους για τους οποίους εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ευρέως μέχρι σήμερα είναι απλά επειδή… δεν υπάρχει τίποτα καλύτερο να το αντικαταστήσουμε. Μέχρι σήμερα.
Το JPEG σημαίνει Joint Photographic Experts Group (Κοινή φωτογραφική ομάδα εμπειρογνωμόνων) και είναι η πιο κοινή μέθοδος συμπίεσης με απώλειες για τις ψηφιακές εικόνες, ιδιαίτερα για εικόνες που παράγονται από ψηφιακή φωτογραφία. Ο βαθμός συμπίεσης μπορεί να ρυθμιστεί, επιτρέποντας την επιλογή μεταξύ μεγέθους αποθήκευσης και ποιότητας εικόνας. Το JPEG συνήθως επιτυγχάνει συμπίεση 10:1 με ελάχιστη αισθητή απώλεια στην ποιότητα της εικόνας.
Το εν λόγω πρότυπο δημιουργήθηκε για να αξιοποιήσει την ισχύ επεξεργασίας των υπολογιστών εκείνης της εποχής. Και παρόλο που έχει εξελιχθεί για να συμβαδίσει με το σημερινό ρυθμό ανάπτυξης της τεχνολογίας, το JPEG έχει αρχίσει να δείχνει την ηλικία του, αφού πλέον δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες των σημερινών χρηστών και να αξιοποιήσει πλήρως τις τρέχουσες διαθέσιμες τεχνολογικές εξελίξεις.
Η αποτυχημένη προσπάθεια με το BPG
Πριν από σχεδόν 3 χρόνια, το 2014, ο Γάλλος προγραμματιστής Fabrice Bellard επινόησε το BPG (Better Portable Graphic), ένα νέο πρότυπο εικόνας το οποίο δημιουργήθηκε για να αντικαταστήσει το JPEG. Ή τουλάχιστον έτσι υποσχόταν ο Bellard. Το BPG έχει όλα τα συστατικά για να αντικαταστήσει το JPEG, καθώς είναι ανοιχτού κώδικα,
βασισμένο σε HVEC (High Efficiency Video Coding) που διπλασιάζει τον ρυθμό συμπίεσης από την προηγούμενη μορφή συμπίεσης βίντεο και υποστηρίζεται από όλα τα δημοφιλή προγράμματα περιήγησης. Και παρά την προώθησή του από όλα τα μεγάλα μέσα του ειδικού Τύπου, η προφανής έλλειψη καμπάνιας μάρκετινγκ ή υποστήριξης από τη βιομηχανία προκάλεσε την αποτυχία του πρότυπου να αποκτήσει μεγαλύτερη δημοφιλία.
Η Apple και ο καθορισμός νέων προτύπων
Όπως μας έχει αποδείξει η ιστορία στον κόσμο της τεχνολογίας, το να «πείσεις» τον χρήστη να αντικαταστήσει κάτι που χρησιμοποιεί για τόσο πολύ καιρό δεν είναι τόσο εύκολη υπόθεση. Αλλά εάν υπάρχει μια εταιρεία που πάντα προσπαθεί να φέρει καλύτερα πρότυπα στους χρήστες της, αυτή είναι η Apple. Οι προσπάθειες της βέβαια δεν είναι πάντα επιτυχείς, αλλά πολλές από αυτές μπορούν να θέσουν νέες προοπτικές στο μυαλό των χρηστών, παρόλο που στην αρχή πάντα αντιμετωπίζονται με ιδιαίτερη επιφυλακτικότητα.
Οι περισσότεροι από εμάς θυμόμαστε ακόμα πώς οι πρώτοι υπολογιστές της Apple ήταν κάτι θαμπά, σκούρα κουτιά, μέχρι την εισαγωγή των πολύχρωμων iMac και iBook. Ή πώς τα φυσικά πληκτρολόγια ήταν αναπόσπαστο μέρος ενός κινητού τηλεφώνου μέχρι το iPhone. Επίσης, κανείς δεν είχε αναφερθεί στη χρήση ενός tablet ως μέρος της καθημερινής ζωής μας πριν από το iPad. Και θυμηθείτε πώς ο κόσμος πείστηκε από την Apple ότι δεν είναι αναγκαίες οι δισκέτες και οι οπτικοί δίσκοι στους υπολογιστές. Υπάρχουν πολλά άλλα παραδείγματα και θα υπάρξουν περισσότερα.
Στις 5 Ιουνίου του 2017 στο WWDC keynote, η Apple ανακοίνωσε ότι θα υιοθετήσει ένα νέο πρότυπο εικόνας που ονομάζεται HEIF σε iPhones και iPads με iOS 11. Για τους περισσότερους χρήστες, η ανακοίνωση «χάθηκε» στο θόρυβο που προκάλεσαν τα νέα iPad, iMac, HomePod, Augmented και Virtual Reality, και όλες οι βελτιώσεις που έρχονται με τις νέες εκδόσεις iOS και macOS. Αλλά εκείνοι που ασχολούνται με επεξεργασία εικόνας έδωσαν την πρέπουσα προσοχή. Δεδομένου του ιστορικού της Apple για την κατάργηση παλαιών προτύπων, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει μια νέα εποχή στα πρότυπα εικόνας.
Οι καινοτομίες του νέου πρότυπου ΗΕΙF
Οι καινοτομίες του νέου πρότυπου ΗΕΙF {HEIF_1.jpg} To HEIF αποτελεί ακρωνύμιο του «High-Efficiency Image Format» (πρότυπο εικόνας υψηλής απόδοσης). Ουσιαστικά, πρόκειται για ένα «container» εικόνας ακριβώς όπως ένα JPEG ή ένα TIFF. Αυτό το νέο πρότυπο έρχεται με ένα νέο αλγόριθμο συμπίεσης, ή κωδικοποιητή, γνωστός ως ΗΕVC, που αναπτύχθηκε από το MPEG. Τα αρχεία ΗΕΙF έχουν τη δυνατότητα να αποθηκεύσουν ένα μόνο video frame, καταφέρνοντας καλύτερη συμπίεση, αφού ένα HEIF είναι περίπου 50% μικρότερο από ένα αρχείο JPEG. Αυτό συμβαίνει γιατί το HEIF χρησιμοποιεί πιο αποτελεσματικό κωδικοποιητή συμπίεσης.
Ένα άλλο πλεονέκτημα που έχει το HEIF σε σχέση με το JPEG είναι η ικανότητά του να αποθηκεύει εικόνες, βίντεο, ριπές εικόνων, ήχο και κείμενο, όλα συγχρονισμένα μαζί μέσα σε ένα πακέτο. Παρέχει στους χρήστες τη δυνατότητα συμπίεσης με απώλειες ή χωρίς απώλειες και αποθηκεύει χαρακτηριστικά επεξεργασίας εικόνας (όπως rotating, cropping, titles, overlays κ.λπ.) ως ξεχωριστά τμήματα αρχείων. Με πιο απλά λόγια, το HEIF έχει όλα τα πλεονεκτήματα των JPEG, GIF, PNG, ακόμα και του MP4 format σε ένα μικρού μεγέθους αρχείο. Χρησιμοποιώντας την τρέχουσα τυπική μορφή εικόνας, ένα iPhone 128GB μπορεί να αποθηκεύσει περίπου 50.000 φωτογραφίες. Με το HEIF, αυτό το ποσό διπλασιάζεται! Και το πραγματικό πλεονέκτημα είναι το γεγονός ότι ο χρήστης μπορεί να επεξεργαστεί τις εικόνες χωρίς να είναι απαραίτητη η
δημιουργία διπλότυπου.